Kancelaria Adwokacka

Menu
Kancelaria Adwokacka ,,Nieznajomość prawa szkodzi"

§Kto ma uprawnienie do dochodzenia zachowku po zmarłym członku rodziny ?

Zmarły może rozdysponować swoim majątkiem w testamencie według własnego uznania co może skutkować pominięciem w nim wszystkich najbliższych członków rodziny i zapisaniem majątku osobie zupełnie obcej lub zapisaniem całego swojego majątku jednemu z członków najbliższej rodziny przy jednoczesnym pominięciu pozostałych.

W takim przypadku zabezpieczeniu interesów pominiętych członków rodziny służy instytucja zachowku.

Zgodnie z treścią art.991 k.c zstępnym, małżonkowi spadkodawcy oraz rodzicom, którzy byliby powołani do spadku z ustawy należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny jest małoletni dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym, w innym zaś wypadku połowa wartości udziału spadkowego.

Wynika z powyższego przepisu, iż w pierwszej kolejności uprawnieni są do zachowku dzieci (bądź wnuki, jeżeli ich rodzice zmarli) i małżonek spadkodawcy, a w przypadku ich braku w dalszej kolejności rodzice spadkodawcy. Prawo do zachowku nie przysługuje w żadnym wypadku rodzeństwu spadkodawcy oraz członkom rodziny, którzy zostali wydziedziczeni w testamencie, uznani za niegodnych, zrzekli się dziedziczenia przed śmiercią spadkodawcy, odrzucili spadek oraz małżonkowi będącemu ze spadkodawcą w separacji przed jego śmiercią.

Uprawniony może dochodzić w postępowaniu sądowym sumy pieniężnej odpowiadającej połowie lub dwóm trzecich wartości udziału, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym. Wysokość udziału, który jest podstawą do ustalenia zachowku zależy od liczby osób, które są zaliczane do kręgu spadkodawców ustawowych na podstawie przepisów prawa spadkowego.

Przy ustaleniu wysokości zachowku należy wziąć również pod uwagę długi spadkowe, które zmniejszają wysokość należnego nam zachowku oraz darowizny dokonane przez spadkodawcę przed śmiercią. Dokonane przez spadkodawce przed śmiercią darowizny zwiększają wartość substratu zachowku. Pewne darowizny zostały jednak wyłączone od doliczenia, w szczególności drobne zwyczajowo przyjęte, dokonane dawnej niż przed dziesięciu laty oraz dokonane na rzecz osób, które nie byłyby spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku. Szanowni czytelnicy, jak możecie sami zauważyć wyliczenie wartości zachowku jest dosyć skomplikowane i w tym celu najlepiej udać się do profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże ustalić wartość przysługującego Wam zachowku.

Po wyliczeniu wysokości należnego nam zachowku następnym krokiem będzie wniesienie do Sądu pozwu przeciwko osobom, które dziedziczyły na podstawie testamentu. Właściwym miejscowo do wniesienia pozwu będzie Sąd w okręgu którego spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania. W zależności od wartości przedmiotu sporu właściwym rzeczowo będzie natomiast bądź to Sąd Rejonowy bądź Sąd Okręgowy. Każda osoba mająca zamiar wystąpić na drogę sądową musi pamiętać, iż warunkiem przyjęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd jest uprzednie opłacenie pozwu. Wysokość opłaty w sprawie o zachowek wynosi pięć procent wartości przedmiotu sporu.

Ostatnim istotnym elementem, o którym musi pamiętać każdy uprawniony do zachowku, jest okoliczność, iż roszczenie o zachowek przedawnia się po upływie 5 lat od chwili otwarcia testamentu. Otwarcie testamentu następuje przed Sądem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub przed notariuszem w przypadku jeżeli zdecydujemy się na załatwienie spraw spadkowych w kancelarii notarialnej. Po upływie tego okresu strona przeciwna w trakcie postępowania Sądowego może zgłosić zarzut przedawnienia roszczenia co niesie za sobą skutki w postaci przegranego postępowania oraz zapłaty wszelkich kosztów sądowych przez powoda.

W trakcie swojej praktyki zawodowej wielokrotnie spotkałem się z sytuacją, iż właściwie napisany i wniesiony w terminie pozew skutkował zasądzeniem należnej kwoty pieniężnej uprawnionemu do zachowku.

Szanowni Czytelnicy jeżeli nurtują Was inne problemy prawne z chęcią Wam pomogę. Proszę o nadsyłanie wiadomości na email zapytaj@adwokat-szajdak.pl, a w kolejnym artykule postaram się rozwiązać Państwa wątpliwości dotyczące kwestii prawnych.

Adwokat z Lędzin

Paweł Szajdak

<- Powrót